I ventidue volumi della collana Historiae Patriae Monumenta (spesso identificata con la sigla HPM) contengono fonti storiche italiane e furono pubblicati tra il 1836 e il 1901 in due serie.
I volumi, dedicati inizialmente solo alla storia del Regno di Sardegna, furono realizzati dalla Regia Deputazione sopra gli studi di Storia Patria, fondata nel 1833 a Torino dal re Carlo Alberto.
La variante Monumenta Historiae Patriae fu utilizzata nel frontespizio e nell'occhietto dei volumi dal II al V e solo nell'occhietto a partire dal volume X.
Il ventesimo volume (Leges Municipales, IV) fu pubblicato solo nel 1955.
Volumi
Serie prima
- Tomo I. Chartarum, I, Torino 1836.
- Chartae ab anno DCII ad annum MCCLXXXXII
- Tomo II. Leges Municipales, I, Torino, 1838.
- Statuta ac privilegia civitatis Secusiae (Susa)
- Statuta et privilegia civitatis Augustae Praetoriae (Aosta)
- Statuta et privilegia civitatis Niciae (Nizza)
- Statuta consulatus ianuensis (Genova)
- Statuta et privilegia civitatis Taurinensis (Torino)
- Statuta Societatis beati Georgii populi Chieriensis (Chieri)
- Statuta communis Casalis (Casale Monferrato)
- Statuta civitatis Eporediae (Ivrea)
- Statuta civitatis Montiscalerii (Moncalieri)
- Tomo III. Scriptorum, I, Torino, 1840.
- Anciennes chroniques de Savoye
- Perrinet Dupin, Chronique du conte Rouge
- Chronica latina Sabaudiae
- Chronica abbatiae Altaecumbae
- Chronica ab anno 1475 usque ad annum 1515
- Domenicus Machaneus, Epitomae historicae
- Pierre Lambert de la Croix, Memoires sur la vie de Charles duc de Savoye neuvième
- Giuseppe Cambiano, Historico discorso al serenissimo Filippo Emanuele di Savoia
- Tomo IV. Scriptorum, II, Torino, 1839.
- Pietro Gioffredo, Storia delle Alpi Marittime, libri XXVI.
- Tomo V. Scriptorum, III, Torino, 1848.
- Fragmenta chronicae antiquae civitatis Pedonae
- Vita beati Dalmatii
- Chronicon novaliciense
- Waltharius
- Beati Heldradi novaliciensis abbatis vita
- Necrologium prioratus sancti Andreae taurinensis
- Necrologium monasterii sanctorum Solutoris, Adventoris et Octavii taurinensis
- Sancti Iohannis confessoris archiepiscopi ravennatis ecclesiae vita
- Libellus narrationis seu chronicon coenobii sancti Michaelis de Clusa
- Willelmus, Venerabilis Benedicti clusensis abbatis vita
- Summariae constitutiones monasterii beatae Mariae de Abundantia
- Necrologium monasterii beatae Mariae de Abundantia
- Fragmentum martyrologii ecclesiae beati Evasii casalensis
- Necrologium insignis collegii canonicorum sanctorum Petri et Ursi Augustae Praetoriae
- Selecta e libro anniverssariorum, refectoriorum, vigiliarum et missarum conventualium ecclesiae cathedralis augustanae
- Martyrologium graeco-augustanum ecclesiae sancti Mauricii de Brusson
- Kalendarium augustanum
- Extractus anniversariorum, refectoriorum, vigiliarum et missarum conventualium fieri solitarum in ecclesiae cathedrali civitatis Augustae Praetoriae
- Ogerio Alfieri, Fragmenta de gestium astesium
- Memoriale Guilielmi Venturae civis astensis
- Memoriale Secundini Venturae civis astensis
- Gioffredo della Chiesa, Cronaca di Saluzzo
- Galeotto del Carretto, Cronica di Monferrato
- Benvenuti Sangeorgii chronicon
- Iacopo da Acqui, Chronicon imaginis mundi
- Tomo VI. Chartarum, II, Torino, 1853.
- Chartae ab anno DCC ad annum MCCLXXXXIX
- Ursonis notarii ianuensis Carmen, saec. XIII.
- Tomo VII. Liber Iurium Reipublicae Genuensis, I, Torino, 1854.
- Tomo VIII. Edicta Regum Langobardorum, I, Torino, 1855.
- Tomo IX. Liber Iurium Reipublicae Genuensis, II, Torino, 1857.
- Tomo X. Pasquale Tola, Codex diplomaticus Sardiniae, I, Torino, 1861.
- Tomo XI. Scriptores, IV, Torino, 1863.
- Guglielmino Schiavina, Annales alexandrini
- Anastasio Germonio, Commentariorum libri
- Giuseppe Francesco Meyranesio, Pedemontium sacrum
- Pasquale Tola, Tomo XII. Codex diplomaticus Sardiniae, II, Torino, 1868.
- Tomo XIII. Chartarum, III, Torino, 1873.
- Codex diplomaticus Langobardie
- Tomo XIV. Comitiorum, I, Pars prior, Torino, 1879.
- Atti e documenti delle antiche assemblee rappresentative nella Monarchia di Savoia, I, anni 1264-1560, a cura di Frederigo Emanuele Bollati.
- Tomo XV. Comitiorum, I, Pars altera, Torino, 1884.
- Atti e documenti delle antiche assemblee rappresentative nella Monarchia di Savoia, II, anni 1561-1766, a cura di F. E. Bollati di Saint Pierre.
- Tomo XVI/I. Leges Municipales, II, Torino, 1876.
- Liber statutorum consulum cumanorum iusticie et negociatorum (Como), a cura di Antonio Ceruti
- Liber statutorum comunis Novocomi (Como), a cura di Antonio Ceruti
- Statuta communitatis Novariae (Novara), a cura di Antonio Ceruti
- Liber consuetudinum Mediolani anno MCCXVI collectarum (Milano), a cura di Giulio Porro Lambertenghi
- Statuta iurisdictionum Mediolani (Milano), a cura di Antonio Ceruti
- Tomo XVI/II. Leges Municipales, II, pars altera, Torino, 1876.
- Statuta communis Vercellarum (Vercelli), a cura di Giovanni Battista Adriani
- Statuti bresciani del secolo XIII (Brescia), a cura di Federico Odorici
- Antiquae collationes statuti veteris civitatis Pergami (Bergamo)
- Tomo XVII. (LA) Codex diplomaticus ecclesiensis, Torino, fratelli Bocca, 1877. (Villa di Chiesa).
- Tomo XVIII. Leges Municipales, Torino, 1901.
- Leges genuenses (Genova)
- Tomo XIX. Liber potheris communis civitatis Brixie (Brescia), a cura di Federico Odorici, Torino, 1899.
- Tomo XX. Leges Municipales, IV, Torino, 1955.
- Contiene gli Statuti di Pinerolo e gli Statuti di Chieri.
Serie seconda
- Tomo XXI. Codex diplomaticus Cremonae, I, Torino, 1895.
- Lorenzo Astegiano, Codice diplomatico cremonese, 715-1334, I.
- Tomo XXII. Codex diplomaticus Cremonae, II, Torino, 1898.
- Lorenzo Astegiano, Codice diplomatico cremonese, 715-1334, II.
Note
Voci correlate
- Biblioteca della Società Storica Subalpina
Altri progetti
- Wikimedia Commons contiene immagini o altri file su Historiae Patriae Monumenta

![]()


